GİRİŞ
Türkiye ile Libya ilişkileri, 2011 sonrası dönemde kriz ve çatışma koşullarında şekillenmiş; İki ülke politik, ekonomik ve askeri alanlarda stratejik bir ortaklığa dönmüştür. 2019’da imzalanan Deniz yetki alanları ve güvenlik – savunma mutabakatlarının ardından iki ülke arasındaki işbirliği çok boyutlu hale gelmiş; Libya’nın istikrarı ile Türkiye’nin bölgesel güvenlik ve enerji politikaları arasındaki bağ güçlenmiştir. 2019 yılında imzalanan güvenlik ve askeri işbirliği mutabakatı sonrasında Türkiye Libya’nın güvenlik sektörünün yeniden yapılandırılması sürecinde eğitim, Danışmanlık, teknik, destek ve savunma sanayi ürünleriyle bilirleyici bir aktör haline gelmiştir. Deniz yetki alanında mutabakatı ise iki ülkenin deniz egemenlik haklarını kurdu ve hidrokarbon alanlarında işbirliği zemini oluşturmuştur (T.C. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye–Libya Siyasi İlişkileri).
- Siyasi İlişkilerin Arka Planı
Osmanlı döneminden başlayan ilişkiler, Libya’nın 1951’de bağımsızlığını kazanmasının ardından Türkiye’nin hızlı tanımasıyla diplomatik düzeyde yeniden güçlenmiştir. Libya’daki 2011 devrimden sonra Türkiye, Ulusal Geçiş Konseyi’ni tanımış ve Trablus’a büyükelçi atayan ilk ülke olmuştur. Güvenlik sorunları nedeniyle 2014’te bazı temsilcilikler geçici olarak kapanmıştır. 2015’te imzalanan Suherat Anlaşması ile BM tarafından tanıtılan Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) meşru kabul edildi. Türkiye bu hükümeti destekledi . 2014’teki kapanmış temsilcilikler 2017’de yeniden açılmıştır. Türkiye, Libya’daki diyalog süreçlerini ve BM öncülüğündeki girişimleri desteklemiş, Berlin ve Paris konferansları gibi uluslararası toplantılara aktif katılım sağlamıştır. Ulusal mutabakat hükümetinin doğudaki General hafterin güçlerine karşı uluslararası destek yetersizliği nedeniyle 2019’da Türkiye’den güvenlik yardım talep etti. 2019’da deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ve güvenlik-askeri işbirliği mutabakatları imzalanmıştır. Ayrıca hidrokarbonlar, medya, telekomünikasyon gibi alanlarda çeşitli anlaşmalar yapılmıştır. Parlamentolararası Dostluk Grubu kurulmuş, karşılıklı ziyaretler ve üst düzey görüşmeler sürmüştür. Türkiye, Libya’da barış, istikrar ve güvenliğin sağlanmasına katkı sunmayı, tüm kesimlerle diyalog içinde ilişkileri geliştirmeyi hedeflemektedir (T.C. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye–Libya Siyasi İlişkileri).
Waleed ABULEMDİ – SvS Stajyeri
Yazının tamamı için:
